Yük taşımacılığı kuralları

Yük taşırken temel amaç, aracın güvenli sürüş özelliklerini korumak ve yükün tam fren, ani kaçış manevrası veya kötü yol koşullarında kaymamasını, devrilmemesini, yuvarlanmamasını veya araçtan düşmemesini sağlamaktır.

Yükün araç davranışına etkisi

• Fren: Daha ağır araç daha fazla kinetik enerji taşır ve frenleme davranışı değişebilir.
• Viraj: Özellikle yüksek yerleştirilmiş yük ağırlık merkezini yükseltir ve devrilme riskini artırabilir.
• Direksiyon: Yanlış yük dağılımı aracın yönlendirme davranışını bozabilir.
• Yan rüzgâr: Tavan yükü ve yüksek hacimli yükler yan rüzgâr etkisini artırabilir.
• Görüş: Yük, sürücünün gerekli görüşünü ve aynaların kullanımını tehlikeli biçimde kısıtlamamalıdır.

Yük nasıl sabitlenmelidir?

StVO §22’ye göre yük; tam fren veya ani kaçış manevrasında bile kaymayacak, devrilmeyecek, yuvarlanmayacak, düşmeyecek ve gereksiz gürültü oluşturmayacak şekilde yerleştirilmeli ve sabitlenmelidir. Kayış, ağ, ayırıcı ve diğer sabitleme araçları yükün türüne uygun olmalıdır.

Toplam ağırlık ve aks yükleri

Araçta izin verilen toplam kütle, aks yükleri, tavan yükü ve üreticinin diğer yük sınırları aşılmamalıdır. Aksların eşit ağırlık taşıması şeklinde bir yasal kural yoktur. Doğru olan, yükün güvenli dağıtılması ve her aks için izin verilen aks yükünün aşılmamasıdır.

Yasal dayanak: StVZO §34.

Yüklü bir otomobilin hız sınırı otomatik olarak 80 km/sa olmaz

Normal bir B sınıfı binek otomobile bagaj veya yük koymak, otomobilin yasal hız sınıfını otomatik olarak 80 km/sa yapmaz. Araç türüne ve yol türüne ilişkin normal hız kuralları geçerlidir. Ancak yük fren mesafesini, dengeyi veya görüşü etkiliyorsa sürücü StVO §3 gereği hızını buna göre azaltmalıdır. Römork kullanılıyorsa römorka ilişkin ayrı hız kuralları geçerlidir.

Araç ve yükün genişliği

Birçok motorlu araç ve römork için azami genişlik 2,55 m’dir; soğutmalı üstyapıya sahip belirli araçlarda 2,60 m’ye kadar özel düzenleme vardır. Araç/yük ölçülerinde her zaman ilgili araç kategorisinin teknik sınırı dikkate alınmalıdır.

Yana taşan yük

Yük, araç lambalarının dış kenarından yana doğru 40 cm’den fazla taşıyorsa ve StVO §17 uyarınca aydınlatma gerekiyorsa, dış kenara yakın şekilde önde beyaz ve arkada kırmızı ışıkla işaretlenmelidir. Tek tek çubuklar, direkler, yatay plakalar ve benzeri zor fark edilen cisimler yana doğru çıkıntı yapmamalıdır.

Öne doğru taşan yük

Yük, yol seviyesinden 2,50 m yüksekliğe kadar aracın önünden dışarı taşamaz. 2,50 m’nin üzerindeki yük ise aracın önünden en fazla 50 cm taşabilir.

Arkaya doğru taşan yük

• Genel olarak yük aracın arkasından en fazla 1,50 m taşabilir.
• Taşıma mesafesi 100 km’yi geçmiyorsa arkaya doğru 3 m’ye kadar çıkıntıya izin verilebilir.
• Araç veya araç kombinasyonu yükle birlikte toplam 20,75 m’den uzun olamaz.
• Yükün en dış ucu aracın arka reflektörlerinden 1 m’den fazla taşıyorsa kanunda belirtilen kırmızı işaretleme gerekir; aydınlatma gerektiğinde ayrıca kırmızı ışık ve reflektör kullanılır.

Araç uzunluğu ve araç kombinasyonları

Eski içerikte araç kombinasyonları için tek bir 18 m sınırı verilmişti. Bu doğru bir genelleme değildir. StVZO §32’de kombinasyonun türüne göre farklı değerler vardır; örneğin bazı çekici araç + römork kombinasyonlarında 18,00 m, bazı çekici/römork türlerinde 18,75 m sınırı uygulanır. B sınıfı öğrencisi için önemli olan, tek bir rakamı tüm kombinasyonlara uygulamamaktır.

Ayrıca StVO §22’deki 20,75 m değeri, aracın veya araç kombinasyonunun yük dahil toplam uzunluğuna ilişkin özel yük çıkıntısı kuralıdır; araç kombinasyonunun kendi teknik azami uzunluğu olarak yorumlanmamalıdır.

Sınav için kısa özet

• Yük tam fren ve ani manevrada hareket etmeyecek şekilde sabitlenmelidir.
• İzin verilen toplam kütle ve aks yükleri aşılmamalıdır; aksların eşit yüklenmesi diye genel bir kural yoktur.
• Normal yüklü otomobil otomatik olarak 80 km/sa sınıfına girmez.
• Önden: 2,50 m yüksekliğe kadar çıkıntı yok; daha yukarıda en fazla 50 cm.
• Arkadan: genel 1,50 m; 100 km’ye kadar yolculukta 3 m.
• Araç/kombinasyon + yük toplamı 20,75 m sınırını aşmamalıdır.
• Araç kombinasyonlarının teknik uzunluk sınırı kombinasyon türüne göre değişir.

Yasal kaynaklar: StVO §22, StVZO §32, StVZO §34 ve StVO §3.